ИБРОҲИМ ОТА

Иброҳим ота мақбараси – Жанубий Қозоғистон вилоятида жойлашган меъморий ёдгорлик бўлиб, Сайрам қишлоғининг шимолий-ғарбий қисми четида, Аксу қишлоғига олиб борувчи йўл ёнидаги баланд тепаликда жойлашган. У XVI-XVII асрлар атрофида руҳий раҳбар, шайх Иброҳим – Хожа Аҳмад Яссавийнинг отаси қабри устида барпо этилган.

Мақбара ўрта аср меъморчилигига хос гумбазли иншоотлар қаторига киради. Аввалги бинo (XII-XIV асрлар) вақт синовига дош беролмай вайрон бўлган. XIX аср ўрталарида қурилган янги мақбара 1950 йилги зилзила натижасида зарар кўриб, гумбази қулаган. XX аср бошларида вайрон бўлган гумбаз ўрнига тўрт томонлама паст темир том ўрнатилиб, унинг марказида конуссимон гумбаз барпо этилган.

Мақбара бир хонали, квадрат шаклдаги иншоотдир. Иброҳим ота мақбарасининг ўлчами 7,2 × 7,2 метр, баландлиги 8,25 метрни ташкил этади. Иншоот икки даражали бўлиб, битта хонани ўз ичига олади. Кириш қисми жануб томонда жойлашган, ғарб томонида эса ёғоч ромга ўрнатилган ойна бор. Ички деворлар суваб чиқилган, пол ғишт билан қопланиб, устига цемент аралаш лой суртилган.

1990-йиллар бошида ҳукумат томонидан ажратилган маблағлар ҳисобига мақбара деворларига жуда яқин ўтган йўл 20 метрга четга кўчирилган ва ёдгорлик асос қисми ер қатлами билан мустаҳкамланган.

Қадимий Сайрам шаҳри ўрта асрларда ислом динини тарғиб қилиш марказларидан бири бўлган. Бу ерда кўплаб руҳий устозлар ва олимлар яшаган. Улардан бири машҳур Хожа Аҳмад Яссавийнинг отаси Иброҳим ота бўлиб, у минглаб муридларга устозлик қилган.

Иброҳим ота деҳқон бўлган. Шу билан бирга, халқ орасида унинг муқаддаслиги ва ғайритабиий башорат қилиш қобилияти ҳақида афсоналар сақланиб қолган. Сайрам музейида Иброҳим отага оид насаб ва шарафли келиб чиқишини тасдиқловчи қўлёзмалар сақланади .